CABO PRIORIÑO

O faro de Prioriño Mozo atópase situado na entrada da ría de Ferrol no extremo occidental, na costa norte da ría. Pronto se viu que non alumaba ben a boca, polo que houbo de situarse unha pequena luz na punta do Segaño, quedando este como luz de costa. De 4º orde e luz fixa variada por escintileos vermellos de 2 en 2´, tiña un aparello Letourneau de 500 mm, gran modelo, e unha lámpada moderadora atendida por dúas torreros, habéndose acendido por primeira vez o día 10 de Xullo de 1854. o seu plano focal estaba situado a 5 m de altura sobre o terreo e 27 sobre o mar e a primeira modificación que tivo foi a colocación dunha lámpada Maris dunha mecha.

O edificio cimentouse sobre unha chaira de 12x15 m, parte escavada no terreo e parte do terreo de recheo. É de forma rectangular de 11,4x9,70 m e a torre encáixase ata a metade na fachada que dá ao mar. Esta está composta dunha base prismática octogonal sobre a que se eleva un fuste troncopiramidal de igual sección, o balconcillo de ferro voado sobre a cornixa, o torreón e a lanterna octogonal de 1,80 m de diámetro e cristais planos. Unha azotea daba acceso exterior ao balconcillo. Interiormente, un corredor distribuía as habitacións e comunicaba por medio da habitación da limpeza coa porta de acceso á torre. O custo desta ascendeu a 59.452 reais e a lanterna e o aparello a 45.132 reais.

En 1904 fíxaselle unha nova aparencia de luz branca con ocultacións alternadas de 2 1. O enxeñeiro Rafael da Porca realiza en 1918, un primeiro proxecto para cambiar a instalación pola de acetileno con destellador AGA de chama espida que daría a característica de 3 escintileos brancos cada 9". Aproveitaba a parte fixa do antigo aparello óptico colocándolle un basamento con flotador de mercurio e pantallas interiores á óptica e un xerador de acetileno modelo industrial da casa Carburos metálicos, para fabricar alli mesmo o gas a partir do carburo de calcio. Contratada e recibida a reforma do aparello reformúlase a cuestión decidíndose definitivamente por automatizarlo e instalar un destellador AGA con quemador de 25 l, válvula solar e batería de acumuladores. Esta reforma supuxo a supresión do persoal e queda agregado, o servizo, ao do balizamento do porto de Ferrol.

O edificio sufriu algunhas modificacións e o primeiro proxecto de reparación data de 1882, efectuado por Eduardo Vila, Estruturalmente a parte máis afectada foi a superior. Nela, a fin de dar mellor habitabilidade, suprimiuse a vertente do tellado construíndo outra planta rectangular de menor superficie que a primitiva.

En 1988 substituíuselle a anterior característica pola que mantén na actualidade de 1 escintileo cada 5".En 1990 sufriu un salvaxe ataque vandálico, durante un fin de semana, que supuxo non só importantes desfeitas no edificio senón, o que é peor, a total destrución da óptica e o destellador de acetileno. Durante varios meses estivo apagado e realizáronse obras de reparación. Cando volveu funcionar fíxoo cunha lanterna AGA de 300 mm colocada no basamento do anterior aparello e destellador AGA de chama espida no seu interior. O edificio sufriu un baleirado interior, desaparecendo todos os tabiques e divisións.

En 1993 pasou a depender da Autoridade Portuaria de Ferrol - San Ciprián, o faro foi electrificado no ano 1995, instalouse unha lanterna ODAS 500 con paneis Fresnel de metacrilato e aparello giratorio da Maquinista Valenciana composto de dous motores electromagnéticos, así como dous grupos electrógenos Deutz de 1500 r.p.m. e 380/220V, para a subministración de corrente ao faro, ante un fallo na rede de subministración eléctrica, a lámpada é de Xeneral Electric halógena de 125V e 1000 W de potencia. Nese mesmo ano con motivo da colocación e modernización dos equipos de funcionamento do faro, procedeuse ao seu monitorización, sendo todos os parámetros de funcionamento do faro controlados, por computador, desde un centro de control situado na Autoridade Portuaria de Ferrol - San Ciprián, todos os traballos foron executados pola Maquinista Valenciana.

No ano 2002 substituíronse as lámpadas anteriores por unhas novas, Philips GX9'5 halógenas, de 220 V e 1000 W. Isto obrigou a realizar modificacións no cadro de lámpadas para adaptalo á nova tensión de funcionamento destas.

A contorna do faro é unha paisaxe abrupta onde domina o granito e a roca pelada. Son lugares dignos de visitarse, nas súas proximidades, a praia de Doniños e a lagoa de Doniños, froito do peche dun val, neste caso estreito e profundo, por unha barra arenosa sobre a que se acumularon campos de dunas. Lugar de paso de aves migratorias e na que viven todo o ano multitude de aves acuáticas. A costa é accidentada, sendo posible a práctica da pesca; outros lugares dignos de verse nas proximidades son a ensenada de Agarimo, o castelo de San Felipe e as impresionantes vistas panorámicas que desde o alto do monte da Graña pódense ver da ría e da cidade de Ferrol.